Siedzia\u0142am w kuchni, mechanicznie mieszaj\u0105c moj\u0105 d\u0142ugo zimn\u0105 herbat\u0119. Stary zegar na \u015bcianie odlicza\u0142 czas, jego tykanie odbija\u0142o si\u0119 echem w moich skroniach niczym monotonne przypomnienie \u2013 min\u0105\u0142 miesi\u0105c, odk\u0105d jestem sama. Miesi\u0105c, odk\u0105d Wiktor spakowa\u0142 swoje rzeczy i wyjecha\u0142. Do niej. Do Larisy z trzeciego pi\u0119tra.
\u201eGalya, zrozum, tak b\u0119dzie lepiej dla wszystkich\u201d \u2013 powiedzia\u0142 wtedy, upychaj\u0105c koszule do starej walizki. \u201eTy i ja jeste\u015bmy obcy od dawna\u201d.
Trzydzie\u015bci lat wsp\u00f3lnego \u017cycia zmie\u015bci\u0142o si\u0119 w jednym zdaniu. Trzydzie\u015bci lat gotowania mu barszczu, prasowania mu koszul, znoszenia jego wybuch\u00f3w gniewu i chwil milczenia. Kiedy\u015b my\u015bla\u0142am, \u017ce to mi\u0142o\u015b\u0107 \u2013 znosi\u0107, wybacza\u0107, dostosowywa\u0107 si\u0119.
\u201eRozumiesz, \u017ce to nic powa\u017cnego, prawda?\u201d \u2013 zapyta\u0142am wtedy, pr\u00f3buj\u0105c zachowa\u0107 godno\u015b\u0107. \u201eW twoim wieku ugania\u0107 si\u0119 za m\u0142od\u0105 s\u0105siadk\u0105\u2026
\u201d \u201eLarisa mnie rozumie\u201d \u2013 warkn\u0105\u0142. \u201ePrzy niej czuj\u0119 si\u0119 \u017cywa.
\u017bywa. A co ze mn\u0105, nie\u017cyw\u0105? Trzydzie\u015bci lat powolnego ga\u015bni\u0119cia \u2013 tak to widzia\u0142. Patrzy\u0142am, jak odchodzi, i co\u015b we mnie p\u0119k\u0142o. Nie serce \u2013 nie, co\u015b g\u0142\u0119bszego. Jakby p\u0119k\u0142a niewidzialna ni\u0107 \u0142\u0105cz\u0105ca mnie z moim poprzednim \u017cyciem.
Pierwsze tygodnie \u017cy\u0142am na autopilocie. Budzi\u0142am si\u0119, sz\u0142am do pracy w bibliotece, wraca\u0142am do pustego mieszkania. S\u0105siedzi szeptali za moimi plecami, niekt\u00f3rzy pr\u00f3bowali mnie pocieszy\u0107. Ale ja nie chcia\u0142am \u017cadnego pocieszenia ani lito\u015bci.
\u201eGalina Pietrowna, trzymaj si\u0119\u201d \u2013 powiedzia\u0142a mi Nina Stiepanowna z s\u0105siedniego budynku. \u201eM\u0119\u017cczy\u017ani \u2013 wszyscy tacy s\u0105. Siwa broda \u2013 diabe\u0142 w \u017cebrach.\u201d
\u201eI spojrza\u0142am na swoje odbicie w lustrze i nie pozna\u0142am siebie. Kiedy sta\u0142am si\u0119 taka \u2013 blada, zrezygnowana, jakby blada? Kiedy pozwoli\u0142am sobie sta\u0107 si\u0119 cieniem w\u0142asnego m\u0119\u017ca?
Stopniowo co\u015b zacz\u0119\u0142o si\u0119 zmienia\u0107.
Najpierw zapisa\u0142am si\u0119 na basen \u2013 \u017ceby zaj\u0105\u0107 sobie wieczory. Potem kupi\u0142am karnet na angielski. Dzieci dzwoni\u0142y codziennie, ale stara\u0142am si\u0119 nie obarcza\u0107 ich swoimi problemami. Mia\u0142y swoje \u017cycie, swoje zmartwienia.
\u201eMamo, mo\u017ce zamieszkasz z nami?\u201d \u2013 zasugerowa\u0142a c\u00f3rka. \u201eSpodoba ci si\u0119 Petersburg
\u201d. \u201eNie, Lenoczko\u201d \u2013 odpowiedzia\u0142am. \u201eTo m\u00f3j dom. Ca\u0142e moje \u017cycie jest tutaj\u201d.
A teraz, siedem miesi\u0119cy p\u00f3\u017aniej, patrz\u0105c na swoje odbicie w ciemnym oknie, nagle zda\u0142am sobie spraw\u0119 \u2013 ju\u017c nie p\u0142acz\u0119 w nocy. Nie s\u0142ucham krok\u00f3w na schodach. Nie oczekuj\u0119, \u017ce si\u0119 opami\u0119ta i wr\u00f3ci.
Dopi\u0142am zimn\u0105 herbat\u0119 i po\u0142o\u017cy\u0142am si\u0119 spa\u0107, nie podejrzewaj\u0105c, \u017ce jutro wywr\u00f3ci ca\u0142e moje \u017cycie do g\u00f3ry nogami. Zn\u00f3w.
Dzwonek zadzwoni\u0142, kiedy robi\u0142am porann\u0105 herbat\u0119. Natarczywy, natarczywy \u2013 zupe\u0142nie inny ni\u017c delikatne wo\u0142ania s\u0105siad\u00f3w. Larisa sta\u0142a na progu, umalowana, w obcis\u0142ej sukience, z teczk\u0105 w r\u0119ku.
\u201eMusimy porozmawia\u0107\u201d \u2013 powiedzia\u0142a bez powitania, wchodz\u0105c do mieszkania. Pachnia\u0142a mocnymi perfumami i pewno\u015bci\u0105 siebie.
\u201eO czym?\u201d Machinalnie poprawi\u0142am szlafrok, czuj\u0105c si\u0119 nieswojo pod jej badawczym spojrzeniem.
\u201eW sprawie mieszkania\u201d \u2013 Larisa opad\u0142a na kuchenne krzes\u0142o, krzy\u017cuj\u0105c nogi. \u201eWiktor postanowi\u0142, \u017ce czas to sformalizowa\u0107. Ma prawo do po\u0142owy\u201d.
Co\u015b we mnie p\u0119k\u0142o. Zn\u00f3w. Ale tym razem to nie by\u0142 b\u00f3l, tylko z\u0142o\u015b\u0107.
\u201eCo masz na my\u015bli, m\u00f3wi\u0105c, \u017ce ma prawo?\u201d M\u00f3j g\u0142os zabrzmia\u0142 niespodziewanie stanowczo.
\u201eTo koniec\u201d \u2013 wyj\u0119\u0142a jakie\u015b papiery z teczki. \u201eTrzydzie\u015bci lat ma\u0142\u017ce\u0144stwa \u2013 wszystko, co nabyli\u015bmy, dzielimy po r\u00f3wno. Witia i ja planujemy si\u0119 pobra\u0107, jak tylko si\u0119 rozwiedzie. I chce zarejestrowa\u0107 swoj\u0105 po\u0142ow\u0119 mieszkania na moje nazwisko\u201d.
Spojrza\u0142am na ni\u0105 i nie mog\u0142am uwierzy\u0107 w\u0142asnym uszom. Ta kobieta, pi\u0119tna\u015bcie lat m\u0142odsza ode mnie, siedzia\u0142a w mojej kuchni i rozmawia\u0142a o moim mieszkaniu, jakby ju\u017c do niej nale\u017ca\u0142o.
\u201eLariso\u201d \u2013 powiedzia\u0142am powoli \u2013 \u201eczy Witia ci powiedzia\u0142a, sk\u0105d si\u0119 wzi\u0119\u0142o to mieszkanie?\u201d
Wzruszy\u0142a ramionami:
\u201eCo za r\u00f3\u017cnica? Maj\u0105tek wsp\u00f3lny dzieli si\u0119 po r\u00f3wno \u2013 takie jest prawo\u201d.
\u201eTo mieszkanie moich rodzic\u00f3w\u201d \u2013 poczu\u0142am narastaj\u0105c\u0105 fal\u0119 gniewu. \u201eDali mi je, zanim wysz\u0142am za m\u0105\u017c za Wiktora. I on doskonale o tym wie
\u201d. \u201eS\u0142uchaj, Galino\u201d \u2013 Larisa pochyli\u0142a si\u0119 do przodu. \u201eNie r\u00f3bmy tego dramatu. Witia powiedzia\u0142, \u017ce je\u015bli b\u0119dziesz uparta, p\u00f3jdziemy do s\u0105du. Nie chcesz procesu, prawda?\u201d
W tym momencie co\u015b we mnie drgn\u0119\u0142o. Jakby p\u0119k\u0142a ostatnia ni\u0107 \u0142\u0105cz\u0105ca mnie z moim poprzednim, uleg\u0142ym \u017cyciem.
\u201eWyno\u015b si\u0119 z mojego domu\u201d \u2013 powiedzia\u0142am cicho, ale stanowczo.
\u201eCo?
\u201d \u201eWyno\u015b si\u0119!\u201d Wsta\u0142am, czuj\u0105c, jak dr\u017c\u0105 mi r\u0119ce. \u201eI powiedz swojemu Witii, \u017ce je\u015bli chce procesu, to go b\u0119dzie mia\u0142. Nie jestem ju\u017c kobiet\u0105, kt\u00f3ra bezkrytycznie toleruje ka\u017cd\u0105 zniewag\u0119\u201d.
Larisa u\u015bmiechn\u0119\u0142a si\u0119 szeroko, zbieraj\u0105c papiery:
\u201ePo\u017ca\u0142ujesz tego, stary g\u0142upcze. Wy\u015blemy ci\u0119 do domu\u201d.
Kiedy drzwi zatrzasn\u0119\u0142y si\u0119 za ni\u0105, opad\u0142am na krzes\u0142o i wybuchn\u0119\u0142am p\u0142aczem. Ale to nie by\u0142y \u0142zy rozpaczy \u2013 to by\u0142y \u0142zy w\u015bciek\u0142o\u015bci i determinacji.
Tego samego dnia zadzwoni\u0142am do mojej przyjaci\u00f3\u0142ki Tamary \u2013 pracowa\u0142a w kancelarii prawnej.
\u2013 Galoczka, dobrze zrobi\u0142a\u015b, kontaktuj\u0105c si\u0119 z nami \u2013 powiedzia\u0142a, przegl\u0105daj\u0105c dokumenty mieszkania. \u2013 Akt darowizny od rodzic\u00f3w to niepodwa\u017calny argument. Takiego maj\u0105tku nie dzieli si\u0119 w przypadku rozwodu.
Siedzia\u0142am w jej gabinecie, patrz\u0105c na stosy teczek na p\u00f3\u0142kach. Tamara szybko pisa\u0142a co\u015b na komputerze.
\u2013 Wiesz, co mnie najbardziej zadziwia? \u2013 Spojrza\u0142a na mnie znad okular\u00f3w. \u2013 Twoja Vitka doskonale wie, \u017ce mieszkanie jest tylko twoje. Po prostu z przyzwyczajenia postanowi\u0142, \u017ce mu ulegniesz.
Te s\u0142owa uderzy\u0142y mnie w sedno. Ca\u0142e \u017cycie ulega\u0142am \u2013 w drobnych i wa\u017cnych sprawach. Kiedy nalega\u0142, \u017cebym rzuci\u0142a studia. Kiedy sprzeda\u0142am fortepian mamy, bo \u201ezajmowa\u0142 za du\u017co miejsca\u201d. Kiedy by\u0142em jedynym zarz\u0105dc\u0105 naszego rodzinnego bud\u017cetu\u2026<\/p>\n\n\n\n